Oscyloskop to elektroniczny przyrząd pomiarowy służący do obserwacji przebiegu sygnałów elektrycznych – najczęściej napięcia – w funkcji czasu. Mówiąc prościej, oscyloskop wyświetla na swoim ekranie wykres, gdzie oś pionowa (Y) przedstawia napięcie, a oś pozioma (X) upływ czasu. Dzięki temu możemy zobaczyć kształt sygnału (tzw. przebieg czasowy) i śledzić, jak zmienia się on w czasie. Jest to jedno z nielicznych urządzeń pomiarowych, które prezentuje wyniki graficznie, a nie tylko za pomocą liczb.
Rodzaje oscyloskopów
W sprzedaży dostępne są różne rodzaje oscyloskopów, dostosowane do odmiennych potrzeb użytkowników.
- Oscyloskopy analogowe. Tradycyjne oscyloskopy z lampą katodową (CRT), które bezpośrednio wyświetlają sygnał wejściowy na ekranie za pomocą odchylania wiązki elektronów. Dziś mają znaczenie historyczne i edukacyjne – zostały niemal całkowicie wyparte przez nowocześniejsze modele cyfrowe.
- Oscyloskopy cyfrowe. Współczesny standard. Sygnał jest w nich próbkowany (zamieniany na dane cyfrowe) i wyświetlany na ekranie LCD/TFT. Oscyloskopy cyfrowe często nazywane są oscyloskopami pamięciowymi, ponieważ potrafią zapisywać przebiegi do pamięci. Umożliwiają zatrzymanie obrazu, zapis pomiarów, eksport wykresów, a także korzystanie z dodatkowych funkcji analizy. Są wygodne w użyciu i dominują na rynku, zarówno w wersjach stacjonarnych (laboratoryjnych), jak i przenośnych.
- Oscyloskopy przenośne (ręczne). To kompaktowe, mobilne oscyloskopy zasilane z akumulatorów lub baterii. Często przypominają większy multimetr albo tablet. Idealnie sprawdzają się w terenie lub w miejscach, gdzie nie ma dostępu do stałego zasilania. Oscyloskopy przenośne pozwalają technikom serwisowym wykonywać pomiary w terenie, np. przy maszynach przemysłowych, w pojazdach lub na obiektach oddalonych od laboratorium. Miewają nieco mniejsze pasmo i ekrany niż pełnowymiarowe modele stacjonarne, ale oferują dużą wygodę dzięki wbudowanej baterii i wytrzymałej konstrukcji.
- Oscyloskopy z funkcją analizatora. Tzw. oscyloskopy mieszane łączą w jednym urządzeniu klasyczny oscyloskop z analizatorem logicznym. Oprócz standardowych kanałów analogowych posiadają dodatkowe kanały cyfrowe do podłączania sygnałów logicznych, np. z mikrokontrolera. Dzięki temu można jednocześnie obserwować przebiegi analogowe i cyfrowe, co bywa niezwykle przydatne przy debugowaniu interfejsów komunikacyjnych czy badaniu sygnałów w układach programowalnych. Niektóre modele hybrydowe oferują także inne funkcje, takie jak wbudowany generator sygnałowy czy nawet analizator widma, co czyni z nich wielofunkcyjne kombajny pomiarowe.
Kluczowe parametry oscyloskopów
Wybierając oscyloskop, warto zwrócić uwagę na kilka podstawowych parametrów, które determinują możliwości przyrządu.
- Pasmo (szerokość pasma) – określa zakres częstotliwości sygnałów, jakie oscyloskop jest w stanie poprawnie zmierzyć. Pasmo podaje się w megahercach (MHz) lub gigahercach (GHz) i zazwyczaj powinno być co najmniej pięć razy większe niż najwyższa częstotliwość sygnału, jaki chcemy obserwować. Wyższe pasmo umożliwia pomiar szybszych przebiegów, ale takie oscyloskopy są droższe.
- Częstotliwość próbkowania – dotyczy oscyloskopów cyfrowych. Określa, ile próbek na sekundę urządzenie pobiera z badanego sygnału. Im wyższa częstotliwość próbkowania, tym dokładniej odtworzony jest kształt sygnału i tym lepsza „rozdzielczość czasowa” pomiaru. Szybkie próbkowanie jest szczególnie ważne przy obserwacji bardzo krótkich impulsów lub stromych narastaniach sygnału.
- Liczba kanałów – większość oscyloskopów ma 2 lub 4 kanały analogowe, co pozwala obserwować jednocześnie dwa albo cztery różne sygnały. Dostępne są też oscyloskopy jednokanałowe oraz modele wielokanałowe, np. 8 kanałów w zaawansowanych urządzeniach laboratoryjnych. Więcej kanałów daje możliwość porównywania sygnałów, na przykład analizowania zależności czasowych między dwoma sygnałami w układzie. W oscyloskopach mieszanych dodatkowo występują kanały cyfrowe (np. 8 lub 16 linii logicznych).
- Ekran (wyświetlacz) – odgrywa dużą rolę w komforcie pracy. Starsze oscyloskopy analogowe miały małe ekrany CRT, natomiast nowoczesne oscyloskopy cyfrowe wyposażone są w kolorowe wyświetlacze LCD o coraz większej przekątnej (np. 7–10 cali) i wysokiej rozdzielczości. Większy ekran ułatwia odczyt szczegółów przebiegu i pracę z kilkoma kanałami naraz. Niektóre modele mają ekrany dotykowe, co przyspiesza obsługę. Warto też zwrócić uwagę na rozdzielczość pionową (w bitach) – oznacza ona, z jaką precyzją oscyloskop rozróżnia poziomy napięcia na ekranie.
Akcesoria i oprogramowanie do oscyloskopów
Aby w pełni wykorzystać możliwości oscyloskopu, potrzebne są odpowiednie akcesoria. Najważniejsze z nich to sondy pomiarowe – przewody zakończone specjalnymi końcówkami, które łączymy z badanym układem. Standardowe sondy dzielnikowe umożliwiają bezpieczny i dokładny pomiar napięcia w szerokim zakresie amplitud. Istnieją także sondy wysokonapięciowe, prądowe i różnicowe do specjalistycznych zastosowań. Warto dobrać sondę odpowiednią do mierzonych sygnałów – od tego zależy jakość i wiarygodność pomiaru. W ofercie RS znajdziesz bogaty wybór akcesoriów, w tym sondy do oscyloskopów różnych typów i producentów.
Kolejnym elementem ułatwiającym pracę z oscyloskopem jest oprogramowanie. Wiele nowoczesnych modeli potrafi komunikować się z komputerem przez USB, Ethernet lub Wi-Fi. Dedykowane oprogramowanie do oscyloskopów pozwala np. zdalnie sterować oscyloskopem, zapisywać i analizować przebiegi na większym ekranie komputera, wykonywać automatyczną analizę sygnałów czy aktualizować firmware urządzenia. Dla zaawansowanych użytkowników dostępne są również pakiety oprogramowania do specyficznych zadań, np. dekodowanie protokołów komunikacyjnych, analiza mocy, testy zgodności sygnałów. Dzięki akcesoriom i oprogramowaniu możemy rozszerzyć funkcjonalność oscyloskopu i dostosować go do naszych potrzeb.
Oscyloskopy w ofercie RS
W sklepie RS znajdziesz szeroki wybór oscyloskopów – od prostych modeli edukacyjnych po zaawansowane urządzenia laboratoryjne. Oferujemy oscyloskopy stacjonarne i przenośne, różniące się pasmem, liczbą kanałów i funkcjami, co ułatwia dobór sprzętu do konkretnych zastosowań.
Współpracujemy z renomowanymi producentami, takimi jak Tektronix, Keysight, Rohde & Schwarz, Fluke czy Siglent, a także oferujemy oscyloskopy RS PRO, łączące dobrą jakość z atrakcyjną ceną. Sprawdź naszą ofertę oscyloskopów i akcesoriów i wybierz rozwiązanie dopasowane do swoich potrzeb.
